اصطلاحات مهم اظهارنامه‌های مالیاتی به مؤدی کمک می‌کنند اطلاعات اظهارنامه را بهتر درک کند. مفاهیمی مانند مودی مالیاتی، درآمد مشمول مالیات، درآمد ابرازی، ماخذ مالیاتی، معافیت و هزینه‌های قابل قبول، در فرایند تهیه اظهارنامه اهمیت دارند.
مودی مالیاتی
مودی مالیاتی، فردی است که طبق قوانین و مقررات مالیاتی، مشمول انجام تکالیف مالیاتی است.
به زبان ساده، هر شخص یا کسب‌وکاری که طبق قانون تکلیف مالیاتی داشته باشد، می‌تواند در جایگاه مودی قرار بگیرد.
درآمد مشمول مالیات
درآمد مشمول مالیات، درآمدی است که پس از اعمال هزینه‌ها و معافیت‌های مورد پذیرش، مبنای محاسبه مالیات قرار می‌گیرد.
مالیات عملکرد
مالیات عملکرد مالیاتی است که بر سود حاصل‌شده سالانه شرکت محاسبه و به سازمان امور مالیاتی پرداخت میشود.
نرخ محاسبه این مالیات برای اشخاص حقیقی و حقوقی متفاوت است.
نرخ مالیاتی
نرخ مالیاتی مشخص میکند چه سهمی از درآمد یا سود، طبق مقررات، بهعنوان مالیات محاسبه میشود.
این نرخ برای هر نوع مالیات و همینطور برای هر مودی طبق شخصیت حقیقی یا حقوقی بودن متفاوت است.
بنابراین، نرخ مالیاتی یک درصد یا میزان مشخص برای محاسبه مالیات است.
ماخذ مالیاتی
ماخذ مالیاتی، مقدار یا مبلغی است که برای تعیین مالیات در نظر گرفته میشود.
به بیان ساده، ابتدا ماخذ مالیاتی مشخص میشود و سپس نرخ مربوط برای محاسبه مالیات اعمال میشود.
ماخذ مالیاتی و نرخ مالیاتی یک مفهوم نیستند. ماخذ، مبنای محاسبه است؛ نرخ، درصد یا میزان اعمال‌شده بر آن مبناست.
معافیت مالیاتی
معافیت مالیاتی به مواردی گفته میشود که طبق قوانین، تمام یا بخشی از درآمد یا فعالیت، از پرداخت مالیات معاف میشود.
معافیت‌ها برای همه افراد و فعالیت‌ها یکسان نیستند و شرایط استفاده از آن‌ها به مقررات مربوط بستگی دارد.
کتمان درآمد
کتمان درآمد به اعلام نکردن تمام یا بخشی از درآمد واقعی به سازمان امور مالیاتی گفته میشود.
کتمان جزئی: بخشی از درآمد به سازمان امور مالیاتی اعلام نمی‌شود.
کتمان کلی: تمام فعالیت اقتصادی یا درآمدها پنهان میشود.
هشدار: کتمان درآمد یک اشتباه حسابداری ساده نیست و در صورت تشخیص، جریمه مالیاتی سنگینی برای مودی دارد.
جریمه مالیاتی
در صورت انجام برخی تخلفات مالیاتی، ممکن است طبق مقررات، جریمه مالیاتی برای مودی در نظر گرفته شود.
مواردی مانند عدم ارائه اظهارنامه، ارائه اطلاعات نادرست و پنهان کردن درآمد یا دارایی.
میزان و شرایط جریمه به نوع تخلف و مقررات مربوط بستگی دارد؛ بنابراین نمی‌توان برای همه موارد یک جریمه ثابت در نظر گرفت.
درآمد ابرازی
درآمد ابرازی، درآمدی است که مودی در اظهارنامه مالیاتی خود اعلام میکند.
درآمد سالانه حاصل از فروش کالا و خدمات در اظهارنامه اعلام میشود و اطلاعاتی مانند صورتحساب‌های رسمی سامانه مؤدیان و گردش دستگاه کارتخوان می‌تواند در بررسی آن مورد توجه قرار گیرد.
هزینه‌های قابل قبول
هزینه‌های قابل قبول مالیاتی، هزینه‌هایی هستند که برای ایجاد درآمد یک واحد اقتصادی انجام شده‌اند و طبق مقررات، شرایط پذیرش و مستندات لازم را دارند.
مثال: هزینه حقوق و دستمزد پرسنل ، اجاره محل یا ماشین آلات و سایر هزینه ها بابت امورات جاری واحد اقتصادی می تواند از جمله هزینه های قابل قبول مالیاتی باشد.
یا اگر یک واحد تولیدی برای فعالیت خود مواد اولیه خریداری کند و اسناد و مدارک لازم را داشته باشد، این هزینه می‌تواند در چارچوب مقررات، در زمره هزینه‌های قابل قبول قرار گیرد.
نکته: قابل قبول بودن یک هزینه صرفاً به داشتن فاکتور محدود نمی‌شود و شرایط قانونی و مستندات مربوط باید بررسی شود.
اصطلاحات مالیاتی در یک نگاه
اصطلاح | تعریف |
|---|---|
مودی مالیاتی | شخص مشمول تکالیف مالیاتی. |
درآمد ابرازی | درآمدی که مودی در اظهارنامه اعلام میکند. |
درآمد مشمول مالیات | مبلغی که مبنای محاسبه مالیات قرار می‌گیرد. |
ماخذ مالیاتی | مبنای تعیین مالیات. |
نرخ مالیاتی | میزان یا درصد اعمال‌شده برای محاسبه مالیات. |
معافیت مالیاتی | مواردی که طبق قانون مشمول معافیت هستند. |
هزینه قابل قبول | هزینه واجد شرایط پذیرش مالیاتی. |
کتمان درآمد | اعلام نکردن تمام یا بخشی از درآمد واقعی. |
جریمه مالیاتی | ضمانت اجرای مالی برخی تخلفات طبق مقررات. |
سؤالات متداول
پاسخ سریع به متداولترین سؤالات دربارهٔ این موضوع
منابع و شفافیت محتوا
منبع تهیه: تدوین حساب آسیا
